NGV-Geonieuws 33 artikel 270

NGV-Geonieuws: elektronisch geologisch tijdschrift


15 November 2002, jaargang 4 nr. 21 artikel 270

Auteur: prof. dr. A.J. (Tom) van Loon
Geologisch Instituut, Adam Mickiewicz Universiteit, Poznan (Polen)

Dit artikel is onderdeel van NGV-Geonieuws uitgave 33! Op de huidige pagina is alleen artikel 270 te lezen.

<< Vorig artikel: 269 | Volgend artikel: 271 >>

270 Zeoliet kan terroristische aanval pareren
Auteur: prof. dr. A.J. (Tom) van Loon

    Klik hier om dit artikel af te drukken !

Vooral in de Verenigde Staten neemt de angst voor terroristische aanvallen sinds '11-9' grote vormen aan. Daarbij maakt men zich onder meer zorgen over de drinkwatervoorziening: niet onbegrijpelijk na de veronderstelde poging om een drinkwaterreservoir onder de Amerikaanse ambassade in Rome te vergiftigen. De drinkwatervoorziening blijft in onze samenleving een kwetsbaar punt; niet alleen vanwege mogelijke terroristische acties, maar ook vanwege mogelijke verontreinigingen door onachtzaamheid, ongevallen of natuurlijke oorzaken. Daarom wordt op tal van niveaus gezocht naar mogelijkheden om eventueel in het drinkwater gekomen gevaarlijke stoffen (daarbij valt behalve aan gifstoffen ook te denken aan ziekteverwekkers zoals virussen en bacteriŽn) daar ook weer uit te halen.


PROEFOPSTELLING BIJ BRON MET BEWERKTE ZEOLIET (WIT) ALS BARRI»RE TEGEN VIRUSSEN EN BACTERIňN


ASSISTENT VAN DR. SCHULZE-MAKUCH NEEMT WATERMOSTER UIT DE EXPERIMENTELE BRON

Een team onder leiding van Dirk Schulze-Makuch (Universiteit van Texas) lijkt een stap in de goede richting te hebben gezet. Ze hebben een filter ontworpen waarmee virussen uit het drinkwater verwijderd kunnen worden. Dat filter bestaat uit een mengsel van mineralen. De werking ervan is heel simpel: in grondwater hebben virussen een negatieve elektrische lading. Door te zorgen dat het filter juist een positieve lading heeft, blijven de virussen als het ware aan het filter gebonden. De experimenten die het team heeft uitgevoerd, wijzen uit dat zeolieten de migratie van virussen via grondwater effectief kunnen tegengaan. Zeolieten zijn zo effectief doordat ze een grote relatieve oppervlakte hebben, net als kleideeltjes. In tegenstelling tot kleideeltjes zwellen ze echter niet op in water, zodat de doorstroming van het grondwater niet wordt belemmerd.

Een probleem is wel dat zeolieten, net als virussen, van nature een negatieve elektrische lading hebben. Om die lading te doen omslaan in positief, kunnen de zeolieten echter worden behandeld met HDTMA (hexadecyltrimethylammonium). Dat is een ongevaarlijke stof, die momenteel bijvoorbeeld ook in haarconditioners en in mondspoelmiddelen wordt toegepast. Om de werking van zo behandelde zeolieten na te gaan, voerde het team zowel laboratorium- als veldproeven uit, waarbij de resultaten werden vergeleken met die van onbehandelde zeolietfilters en met die van zand met een ijzeroxide-coating. Bij die proeven bleek dat onbehandelde zeolieten noch in het veld noch in het laboratorium effectief virussen bonden. Het gecoate zand deed dat wel in het laboratorium, maar bleek bij de praktijkproeven nauwelijks effectief. Het behandelde zeoliet voldeed zowel in het laboratorium als in het veld aan de hooggespannen verwachtingen. In het veld werd minimaal 99% van de virussen uit het grondwater tegengehouden, terwijl dat bij de bacterie Escheria coli (de belangrijkste veroorzaker van voedselvergiftiging) zelfs 100% was.

Omdat zeolieten ook nog goedkoop zijn, menen de onderzoekers hiermee een middel in handen te hebben gekregen om bijvoorbeeld de punten waar grondwater wordt opgepompt te beschermen tegen terroristische pogingen om het drinkwater met virussen of bacteriŽn te besmetten. Wel moet nog worden uitgezocht hoelang de filters effectief blijven, en ook of HDTMA op langere termijn geen negatieve consequenties heeft voor de volksgezondheid.

Referenties:
  • Schulze-Makuch, D., Pillai, S.D., Guan, H., Bowman, R., Couroux, E., Hielscher, F., Totten, J., Espinosa, I.Y. & Kretzschmar, Th., 2002. Surfactant modified zeolite can protect drinking water from viruses and bacteria. Eos 83 (17).

Afbeeldingen zijn welwillend ter beschikking gesteld door dr. Dirk Schulze-Makuch


Copyright © NGV 1999-2014
webmaster@geologischevereniging.nl