NGV-Geonieuws 26 artikel 235

NGV-Geonieuws: elektronisch geologisch tijdschrift


1 Augustus 2002, jaargang 4 nr. 14 artikel 235

Auteur: prof. dr. A.J. (Tom) van Loon
Geologisch Instituut, Adam Mickiewicz Universiteit, Poznan (Polen)

Dit artikel is onderdeel van NGV-Geonieuws uitgave 26! Op de huidige pagina is alleen artikel 235 te lezen.

<< Vorig artikel: 234 | Volgend artikel: 236 >>

235 Bloeiende plant gevonden van 216 miljoen jaar oud
Auteur: prof. dr. A.J. (Tom) van Loon

Klik hier voor alle artikelen over Paleontologie, Fossielen & Uitstervingen !     Klik hier om dit artikel af te drukken !

Bloeiende planten zijn nu onontbeerlijk voor tal van ecosystemen. Dat is natuurlijk in het geologische verleden anders geweest, al is het alleen maar omdat de landplanten pas veel later ontstonden dan het leven in zee. Na de inslag van een hemellichaam op de grens Krijt/Tertiair verscheen er in korte tijd een enorme hoeveelheid bloeiende planten. Charles Darwin noemde de plotselinge verscheidenheid al een raadsel. Dat is alleen te verklaren door aan te nemen dat er ook voor die inslag al bloeiende planten bestonden, maar dat ze pas in het Tertiair de mogelijkheid kregen om zich te ontwikkelen.


ARCHAEFRUCTUS SINENSIS

Een team van Chinese en Amerikaanse onderzoekers heeft nu in China een bloeiende plant gevonden van minimaal 124,6 miljoen jaar oud. Het feit dat het een bloeiende plant moet zijn geweest blijkt niet uit de vondst van de bloemen zelf, maar uit de aanwezigheid van zaaddozen, waarvan enkele zelfs nog (gefossiliseerd) zaad bevatten. Uit de verdere eigenschappen van de plant, die de naam Archaefructus sinensis (oude vrucht uit China) heeft gekregen, blijkt dat het gaat om een plant die enigszins verwant moet zijn aan de waterlelie. Zo mooi was hij echter zeker niet: een van de betrokken Amerikaanse onderzoekers, David Dilcher van het Museum of National History in Florida, spreekt zelfs van 'een niet erg opzichtige plant'.


RECONSTRUCTIE ARCHAEFRUCTUS SINENSIS

De vondst werd gedaan in de Formatie van Yixian in de provincie Liaoning (noordoost China), waaruit ook tal van andere opzienbarende fossielen zijn gekomen, zoals dinosaurussen met min of meer duidelijke veren. Dat duidt op bijzondere omstandigheden, waardoor tal van details van de in het gesteente opgenomen fossielen zijn bewaard. Zo toont de gevonden plant niet alleen zaaddozen, maar tal van andere kenmerken waaruit is op te maken dat hij een kruidachtige stengel had die topzwaar moet zijn geweest. Zon situatie is moeilijk voor te stellen op het land; het ligt daarom op grond van deze structuur voor de hand dat het om een waterplant ging. Een bijna doorslaggevend argument daarvoor is dat vlak bij de plant ook afdrukken van vissen zijn aangetroffen. Het is echter zeker dat het niet gaat om een zee; het moet daarom een meer zijn geweest waarin de plant leefde.

Volgens plantkundigen kan deze vondst veel opheldering verschaffen over de vroege angiospermen. Het waren in het begin waarschijnlijk allemaal kruidachtige planten. Dat gaf hun een voorsprong op andere planten, omdat kruidachtige gewassen relatief snel groeien en zich eerder voortplanten dan andere zaadplanten doen.

Referenties:
  • Stokstad, E., 2002. Fossil plant hints how first flowers bloomed. Science 296, p. 821.
  • Sun, G., Ji, Q., Dilcher, D.L., Zheng, S., Nixon, K.C. & Wang, X., 2002. Archaefructaceae, a new basal angiosperm family. Science 296, p. 899-904.

Afbeeldingen zijn beschikbaar gesteld door D.L. Dilcher en gemaakt door David Dilcher, Sun Ge en Ji Qiang. De recontructie is van Korina Simmons en David Dilcher.


Copyright NGV 1999-2014
webmaster@geologischevereniging.nl